ریزوم، برخلاف درخت، از یک ریشه آغاز نمی‌شود و به یک تنه یا مقصد نهایی نمی‌رسد. شبکه‌ای بی‌مرکز و چندجهتی است که هر نقطه‌اش می‌تواند به نقطه‌ای دیگر وصل شود؛ ساختاری که نه بر یگانگی، بلکه بر تکثر و امکان‌های بی‌پایان ارتباط بنا شده است.

در ریزوم، حتی چیزهای نامتجانس می‌توانند به هم پیوند بخورند. ریزوم نه آغاز قطعی دارد و نه پایان مشخص؛ همیشه در میانه راه است. اگر بخشی از آن قطع یا از هم گسسته شود، می‌تواند از مسیرهای تازه رشد کند و حلقه‌های ارتباطی جدید بسازد. به همین دلیل، ریزوم تصویری از زندگی، شهر، فرهنگ و روابط انسانی است؛ عرصه‌هایی که مدام تغییر می‌کنند و از مسیرهای پیش‌بینی‌نشده پیش می‌روند.

دلوز و گوتاری با مفهوم ریزوم، فکر کردن به شیوه درختی را به چالش می‌کشند؛ شیوه‌ای که همه‌چیز را به یک ریشه، مرکز، سلسله‌مراتب یا روایت واحد برمی‌گرداند. ریزوم به‌جای آن که الگویی ثابت برای تکرار باشد، نقشه‌ای باز و تغییرپذیر است؛ نقشه‌ای با راه‌های ورود و خروج متعدد، که امکان پیوند، واژگونی و دگرگونی را همیشه حفظ می‌کند. فهم این مفهوم در زمانه امروز کمک می‌کند شبکه‌های پیچیده و درهم‌تنیده جهان معاصر را بهتر ببینیم؛ جهانی که هیچ مسیر واحدی برای شناخت، تجربه و تغییر ندارد.

در این جلسه، میلاد دخانچی در ۲ ساعت سراغ مفهوم ریزوم در مقدمه «هزار فلات»، از مجموعه سرمایه‌داری و شیزوفرنی، می‌رود؛ مفهومی برای فکر کردن به جهانی متکثر، بی‌مرکز و همیشه در حال شدن.

طعم مفهوم «ریزوم»

با میلاد دخانچی

دوشنبه ۴ آبان

ساعت ۱۸ تا ۲۰