توسعه یعنی چه؟ آیا می‌توان توسعه را صرفاً با افزایش ثروت، رشد صنعت یا بهبود شاخص‌های اقتصادی سنجید؟ یا توسعه مفهومی گسترده‌تر است که رفاه، مدنیت، ظرفیت، رضایت، فضیلت و کیفیت زندگی انسان‌ها را نیز دربرمی‌گیرد؟

مفهوم توسعه یکی از مهم‌ترین مفاهیم در علوم اجتماعی و اقتصادی است؛ مفهومی که در طول زمان از معنای اولیه خود فراتر رفته و به مسئله‌ای چندبعدی درباره جامعه، انسان، سیاست، فرهنگ و شیوه زندگی تبدیل شده است. اینکه یک جامعه چه زمانی «توسعه‌یافته» محسوب می‌شود و توسعه دقیقاً چه چیزی را باید بهبود دهد، از پرسش‌های اساسی این حوزه است.

اما توسعه چگونه تعریف شده است؟ آیا ثروت و رفاه به‌تنهایی می‌توانند معیار توسعه باشند؟ چه تفاوتی میان توسعه اقتصادی، سیاسی، اجتماعی و فرهنگی وجود دارد؟ و توسعه انسانی و پایدار چه جایگاهی در این میان پیدا می‌کنند؟

ویدیوبوک «توسعه چیست؟»

ویدیوبوک «توسعه چیست؟» با تدریس دکتر موسی عنبری، تلاشی است برای بررسی مفهوم توسعه و شناخت ابعاد مختلف آن؛ مفهومی که در نقطه تلاقی اقتصاد، جامعه‌شناسی، سیاست، فرهنگ و زندگی انسانی قرار دارد.

این مجموعه در ۱۶ اپیزود، ابتدا به شأن و معنای درسگفتار و سپس به برداشت‌های مختلف از توسعه می‌پردازد؛ از توسعه به‌مثابه ثروت، صنعت، رفاه، مدنیت، ظرفیت، رضایت، فضیلت و بهینگی تا مفاهیم توسعه اقتصادی، سیاسی، اجتماعی، فرهنگی، انسانی و پایدار.

سرفصل‌های این ویدیوبوک:

• مقدمه: شأن درسگفتار
• توسعه و مقولات متناظر
• توسعه عین ثروت
• توسعه عین صنعت
• توسعه عین رفاه
• توسعه عین مدنیت
• توسعه عین ظرفیت
• توسعه عین رضایت
• توسعه عین فضیلت
• توسعه عین بهینگی
• مفهوم توسعه اقتصادی
• مفهوم توسعه سیاسی
• مفهوم توسعه اجتماعی
• مفهوم توسعه فرهنگی
• توسعه انسانی و پایدار
• جمع‌بندی

در این ویدیوبوک به چه پرسش‌هایی پاسخ داده می‌شود؟

• توسعه چیست و چگونه می‌توان آن را تعریف کرد؟
• آیا ثروت، صنعت و رفاه می‌توانند معیارهای کافی برای توسعه باشند؟
• توسعه اقتصادی، سیاسی، اجتماعی و فرهنگی چه تفاوت‌هایی با یکدیگر دارند؟
• توسعه انسانی و پایدار چه تصویری از توسعه ارائه می‌کنند؟

دکتر موسی عنبری کیست؟

دکتر موسی عنبری، استاد تمام جامعه‌شناسی دانشگاه تهران، دارای آثار، نوشته‌ها و گفتارهای متعدد در حوزه‌های جامعه شناسی، توسعه اجتماعی، فاجعه و بحران‌های اجتماعی، توسعه بومی و روستایی است. ایشان بیش از ۱۰ کتاب تألیفی و ترجمهٔ پراستناد در انتشارات معتبر دانشگاهی کشور دارد. همچنین بیش از ۷۰ مقالهٔ علمی در حوزهٔ تخصصی خود نگاشته است. این استاد از پیشگامان پژوهش و آموزش در حوزهٔ جامعه‌شناسی فاجعه در ایران به شمار می‌رود. در حوزه‌های اجرایی نیز صاحب تجارب هم‌افزا با حوزهٔ علمی و تخصصی خود بوده است.

چرا فهم مفهوم توسعه اهمیت دارد؟

توسعه فقط به معنای افزایش درآمد یا رشد اقتصادی نیست. اینکه یک جامعه چه چیزی را پیشرفت تلقی می‌کند و چه اهدافی را برای آینده خود در نظر می‌گیرد، به تعریف آن جامعه از رفاه، عدالت، آزادی، فرهنگ و کیفیت زندگی وابسته است.

شناخت مفهوم توسعه به ما کمک می‌کند میان رشد اقتصادی و توسعه اجتماعی تمایز بگذاریم و درباره مسیرهایی که جوامع برای بهبود زندگی انسان‌ها انتخاب می‌کنند، دقیق‌تر فکر کنیم.

این ویدیوبوک مناسب چه کسانی است؟

• دانشجویان و علاقه‌مندان به جامعه‌شناسی، اقتصاد و علوم سیاسی
• پژوهشگران حوزه توسعه و مسائل اجتماعی
• علاقه‌مندان به مسائل اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی جوامع
• کسانی که می‌خواهند مفهوم توسعه را فراتر از رشد اقتصادی بشناسند

آیا توسعه یعنی ثروتمندتر شدن؟ آیا جامعه‌ای که صنعت و اقتصاد پیشرفته‌تری دارد، الزاماً توسعه‌یافته‌تر است؟ و توسعه در نهایت باید به چه چیزی منجر شود؟ این ویدیوبوک تلاشی است برای بازاندیشی در مفهوم توسعه و بررسی ابعاد مختلف آن از اقتصاد و سیاست تا فرهنگ و زندگی انسانی.

پس از پایان این ویدیوبوک، پیشنهاد می‌کنیم این درسگفتارها را نیز ببینید:

• درسگفتار «توسعه چیست» با تدریس محسن رنانی
• درسگفتار «جامعه‌شناسی تکنولوژی» با تدریس یاسر خوشنویس
• درسگفتار «ذهن استعماری» با تدریس امیر خراسانی