سلسله گعده فلسفه سیاسی ایرانی 

قومیت، فرهنگ و شادی؛ در جست‌وجوی امکان با هم بودن

ما در سرزمینی با تنوع گسترده قومی و فرهنگی زندگی می‌کنیم؛ تنوعی که در زبان‌ها، موسیقی‌ها، آیین‌ها، جشن‌ها، روایت‌ها، خوراک‌ها، پوشش‌ها و شیوه‌های گوناگون زیستن دیده می‌شود. در این دوره می‌خواهیم درباره این ظرفیت‌ها و نسبت آن‌ها با شادی، احساس تعلق، مشارکت اجتماعی و زندگی جمعی گفت‌وگو کنیم.
همچنین به این پرسش می‌پردازیم که فرهنگ‌های محلی چگونه می‌توانند فراتر از موزه‌ها، جشنواره‌ها و مناسبت‌های رسمی، در زندگی روزمره و فضای عمومی حضور داشته باشند. هویت‌های قومی، محلی و ملی چه نسبتی با یکدیگر دارند و چگونه می‌توان میان ریشه‌های متنوع و تجربه یک زندگی مشترک پیوند برقرار کرد؟
در این مسیر، درباره امکان زیستن با لایه‌های مختلف هویتی، نقش به‌رسمیت‌شناخته‌شدن در تجربه شادی و ظرفیت تنوع فرهنگی برای ساختن جامعه‌ای خلاق‌تر، پویاتر و سرزنده‌تر گفت‌وگو خواهیم کرد.

مباحث محوری جلسات
 جلسه اول
قومیت؛ هویت محلی و ذخیره فرهنگی شادی جمعی
قومیت فقط یک دسته‌بندی اجتماعی یا مسئله‌ای سیاسی نیست. قومیت در زبان، خاطره، موسیقی، آیین، جغرافیا، خوراک، جشن و شیوه‌های زیستن مردم حضور دارد. هر هویت قومی بخشی از حافظه و توان فرهنگی جامعه را در خود نگه می‌دارد؛ ظرفیتی که می‌تواند به زندگی جمعی معنا، تنوع و شادی ببخشد.

محور بحث:

قومیت چه نسبتی با هویت محلی، فرهنگ و تجربه زیسته دارد؟
چه عناصر و تجربه‌هایی یک هویت قومی را زنده نگه می‌دارند؟
زبان، موسیقی، آیین‌ها و جشن‌های قومی چگونه امکان شادی جمعی ایجاد می‌کنند؟
چرا فرهنگ‌های محلی نباید فقط به میراث گذشته یا نمایش‌های مناسبتی محدود شوند؟
چگونه می‌توان ظرفیت‌های فرهنگی اقوام مختلف را به زندگی روزمره و فضای عمومی بازگرداند؟
چه زمانی تفاوت قومی، به‌جای آن‌که منبع غنا باشد، به مرز جدایی تبدیل می‌شود؟

 جلسه دوم
هویت قومی و هویت ملی؛ چگونه از تنوع، باهم‌بودن بسازیم؟
هویت ملی زمانی زنده و معنادار است که بتواند تنوع‌های فرهنگی و قومی جامعه را در خود جای دهد و به رسمیت بشناسد. افراد در چنین جامعه‌ای می‌توانند ریشه‌ها، زبان‌ها و تعلقات محلی و قومی خود را زندگی کنند و هم‌زمان خود را بخشی از یک سرنوشت مشترک و یک زندگی جمعی بدانند. هویت ملی، به‌جای حذف تفاوت‌ها، می‌تواند از آن‌ها برای ساختن همبستگی، مشارکت و تجربه‌ای مشترک نیرو بگیرد.

محور بحث:

هویت ملی چگونه شکل می‌گیرد و چه چیزی آن را برای مردم زنده و معنادار می‌کند؟
آیا هویت قومی و هویت ملی در تقابل با یکدیگرند؟
چگونه می‌توان از تفاوت‌های قومی برای ساختن تجربه‌ای مشترک و شادی‌آفرین استفاده کرد؟
آیا هویت ملی می‌تواند خانه‌ای برای فرهنگ‌ها، زبان‌ها و آیین‌های متنوع باشد؟
چه زمانی تأکید بر یکسانی، جامعه را کم‌رمق و بی‌روح می‌کند؟
چگونه می‌توان میان تعلق محلی، هویت قومی و همبستگی ملی پیوند برقرار کرد؟

 جلسه سوم
زیستن با همه خود؛ هویت کامل و امکان شادی
انسان زمانی احساس زنده‌بودن می‌کند که بتواند همه بخش‌های وجود خود را در زندگی جاری کند. ریشه‌ها، زبان، خاطرات، تعلقات فرهنگی، تجربه‌های محلی و هویت ملی، لایه‌هایی درهم‌تنیده‌اند که تجربه ما از خود و جهان را شکل می‌دهند. حذف یا پنهان‌کردن هرکدام از این لایه‌ها، زندگی فردی و جمعی را محدود می‌کند.

محور بحث:

چرا زیستن با همه لایه‌های هویتی به احساس آرامش، رضایت و شادی کمک می‌کند؟
چه زمانی فرد یا گروه احساس می‌کند باید بخشی از هویت خود را پنهان یا انکار کند؟
آیا می‌توان هم‌زمان هویت محلی، قومی، ملی، نسلی و فردی داشت؟
احساس دیده‌شدن و به‌رسمیت‌شناخته‌شدن چه نسبتی با شادی دارد؟
چگونه می‌توان تفاوت‌های فرهنگی را از زمینه تعارض به زمینه آشنایی، خلاقیت و جشن تبدیل کرد؟
جامعه‌ای که افراد در آن امکان زیستن با همه خود را دارند، چه تفاوتی با جامعه‌ای دارد که مردم در آن ناچار به خودسانسوری هویتی‌اند؟

 جلسه چهارم
حکمرانی فرهنگی؛ چگونه زمینه شکوفایی هویت‌های متنوع فراهم می شود؟

حکمرانی چه نقشی در فراهم‌کردن زمینه حضور، رشد و شکوفایی فرهنگ‌ها و هویت‌های متنوع دارد؟ مسئله، انتخاب میان هویت ملی و هویت‌های قومی نیست؛ مسئله این است که چگونه می‌توان با سیاست‌گذاری و حکمرانی فرهنگی سنجیده، میان وحدت ملی و تنوع فرهنگی پیوند برقرار کرد. هویت ملی زمانی پایدار و پویاست که فرهنگ‌ها و تعلقات متنوع جامعه امکان دیده‌شدن، بازآفرینی و حضور در زندگی عمومی را داشته باشند و هیچ‌کس برای سهیم‌بودن در زندگی ملی، ناچار به کنارگذاشتن ریشه‌های خود نباشد.

محور بحث:

حکمرانی چه نقشی در حفظ، تقویت و شکوفایی فرهنگ‌های متنوع دارد؟
چگونه می‌توان میان وحدت ملی و تنوع فرهنگی تعادل برقرار کرد؟
سیاست‌گذاری فرهنگی چگونه می‌تواند زمینه حضور فرهنگ‌های قو

می را در زندگی عمومی فراهم کند؟
اصالت فرهنگی در حفظ گذشته است یا در امکان بازآفرینی خلاقانه آن؟
چه شرایطی لازم است تا فرهنگ‌های قومی از حاشیه به متن زندگی اجتماعی بازگردند؟
چگونه می‌توان از ظرفیت‌های فرهنگی و قومی برای ساختن جامعه‌ای شاد، خلاق و پویا استفاده کرد؟
چه روایتی از ایران می‌تواند هم ریشه‌دار، هم متکثر و هم گشوده به آینده باشد؟

با فرشاد عادل

شنبه ها ۱۸ تا ۲۰ 
از ۴ مهر به مدت ۴ جلسه

به صورت حضوری 
در خانه جیوگی