تاریخ نقاشی
نقاشی از چه زمانی به یکی از شیوه‌های بیان انسان تبدیل شد؟ تصاویر و نقش‌های به‌جامانده از دوران باستان چه چیزی درباره جهان‌بینی و فرهنگ جوامع گذشته به ما می‌گویند؟ و هنر نقاشی در ایران، از دوران پیشاتاریخ تا عصر قاجار، چه مسیری را طی کرده است؟

تاریخ نقاشی فقط تاریخ تغییر سبک‌ها و تکنیک‌های هنری نیست؛ بلکه راهی برای شناخت تحولات فرهنگی، دینی و اجتماعی جوامع است. آثار تصویری هر دوره، بازتابی از شیوه اندیشیدن انسان، مناسبات قدرت، باورهای دینی و تصورات او از جهان هستند. مطالعه این آثار کمک می‌کند تاریخ را از دریچه تصویر و هنر نیز بخوانیم.

ویدیوبوک «تاریخ نقاشی»

ویدیوبوک «تاریخ نقاشی» با تدریس مریم شیرازی، تلاشی است برای بررسی سیر تحول نقاشی و نگارگری در ایران؛ از نقاشی‌های دوران پارینه‌سنگی و آثار دوره باستان تا تحولات هنر تصویری در دوره‌های مختلف اسلامی.

این مجموعه در ۱۱ اپیزود، ابتدا به نقاشی در دوران پیشاتاریخ و باستان می‌پردازد و سپس با مرور دوره‌های مختلف تاریخ ایران، از حکومت‌های محلی پس از ورود اسلام تا دوره صفویه، افشاریه، زندیه و قاجاریه، مسیر تحول اندیشه و هنر نگارگری را دنبال می‌کند.

سرفصل‌های این ویدیوبوک:

• مقدمه
• پارینه‌سنگی
• دوره باستان: هخامنشیان، اشکانیان و ساسانیان
• اندیشه نگارگری باستان
• دوره اول اندیشه اسلامی (۱): حکومت‌های محلی دوره اولیه اسلام در ایران
• دوره اول اندیشه اسلامی (۲): ایلخانان و جلایریان
• دوره اول اندیشه اسلامی (۳): حکومت‌های محلی آل اینجو و مظفریان
• دوره اول اندیشه اسلامی (۴): تیموریان و ترکمان
• دوره دوم اندیشه اسلامی (۱): صفویه
• دوره دوم اندیشه اسلامی (۲): صفویه
• دوره دوم اندیشه اسلامی (۳): افشاریه، زندیه و قاجاریه

در این ویدیوبوک به چه پرسش‌هایی پاسخ داده می‌شود؟

• نقاشی در ایران از دوران پیشاتاریخ تا دوره اسلامی چه تحولاتی را پشت سر گذاشته است؟
• هنر تصویری در دوره هخامنشی، اشکانی و ساسانی چه ویژگی‌هایی داشته است؟
• اندیشه نگارگری در دوره‌های مختلف اسلامی چگونه شکل گرفته و تحول یافته است؟
• حکومت‌ها و تحولات تاریخی چه تأثیری بر سیر نقاشی و نگارگری ایران داشته‌اند؟

مریم شیرازی کیست؟

مریم شیرازی، پژوهشگر تاریخ و هنرمند حوزه‌های تجسمی، تئاتر و سینماست. او کارشناسی تاریخ را از دانشگاه شهید بهشتی و کارشناسی‌ارشد تاریخ را از دانشگاه الزهرا دریافت کرده است. از فعالیت‌های پژوهشی او می‌توان به تألیف کتاب «تاریخ تمدن هند»، نگارش مقالاتی در حوزه تاریخ پزشکی و پژوهش درباره تاریخ‌نگاری و نگارگری در ایران اشاره کرد.

چرا شناخت تاریخ نقاشی اهمیت دارد؟

آثار نقاشی و نگارگری را نمی‌توان جدا از زمینه تاریخی و فرهنگی شکل‌گیری آن‌ها فهمید. هر تصویر، علاوه بر ارزش زیبایی‌شناختی، می‌تواند حامل نشانه‌هایی از باورها، مناسبات اجتماعی، ساختارهای سیاسی و جهان‌بینی یک دوره تاریخی باشد. از این منظر، تاریخ نقاشی بخشی از تاریخ فرهنگ و تمدن است.

شناخت سیر نقاشی در ایران نیز امکان می‌دهد پیوند میان هنر، دین، قدرت سیاسی و تحولات اجتماعی را در دوره‌های مختلف دنبال کنیم و با چگونگی شکل‌گیری و دگرگونی سنت‌های تصویری در تاریخ ایران آشنا شویم.

این ویدیوبوک مناسب چه کسانی است؟

• دانشجویان و علاقه‌مندان تاریخ هنر و هنرهای تجسمی
• علاقه‌مندان به تاریخ و فرهنگ ایران
• پژوهشگران و دانشجویان حوزه نقاشی، نگارگری و مطالعات تاریخی
• کسانی که می‌خواهند سیر تحول هنر تصویری ایران را در بستر تاریخی آن بشناسند.

نقاشی چگونه از نخستین نقش‌های انسانی به سنت‌های پیچیده نگارگری در ایران رسید؟ چه پیوندی میان تحولات تاریخی و دگرگونی هنر تصویری وجود دارد؟ این ویدیوبوک فرصتی است برای دنبال کردن این مسیر و آشنایی با تاریخ نقاشی ایران از دوران پیشاتاریخ تا پایان عصر قاجار.

پس از پایان این ویدیوبوک، پیشنهاد می‌کنیم این درسگفتارها را نیز ببینید:
درسگفتار فلسفه هنر همراه با مهدی حق پرست
آشنایی با مکاتب و نظریه های هنری با علی کریمی
آیا هنر ضد فلسفه است؟