برای ساختن یک فیلم، اول باید دوربین داشته باشیم یا حرفی برای گفتن؟

گاهی سوژه یک فیلم، اتفاقی است که هر روز از کنارش می‌گذریم؛ آدمی که بارها دیده‌ایم، گفتگویی که اتفاقی شنیده‌ایم یا خاطره‌ای که هنوز در ذهنمان مانده است.

اما چه چیزی یک اتفاق معمولی را به داستانی تبدیل می‌کند که ارزش روایت کردن داشته باشد؟ چرا بعضی آدم‌ها در ساده‌ترین موقعیت‌های روزمره، چیزی می‌بینند که از نگاه دیگران پنهان می‌ماند؟

هر کدام از ما چیزی برای روایت کردن داریم؛ یک آدم، یک اتفاق، یک دغدغه، یک خاطره یا نگاهی متفاوت به جهان. مسئله این است که چگونه آن را پیدا کنیم، به یک روایت تبدیلش کنیم و با ساده‌ترین امکانات، از آن یک فیلم کوتاه بسازیم.

برای فیلم ساختن، همیشه به تجهیزات حرفه‌ای، گروه تولید یا امکانات پیچیده نیاز نداریم. گاهی یک گوشی تلفن همراه، یک سوژه و نگاهی که می‌داند چه چیزی را می‌خواهد روایت کند، نقطه آغاز یک فیلم است.

در کارگاه «روایت‌های سینمایی از زندگی روزمره!» از مجموعه گدارهای ضد کالج پاییزه [جیوگی]، همراه با صادق دهقانی، قرار است فاصله میان یک ایده مبهم و یک روایت تصویری را طی کنیم؛ از پیدا کردن سوژه و پرورش نگاه شخصی تا طراحی روایت، فیلم‌برداری، تدوین و آماده‌سازی یک اثر کوتاه برای انتشار.

این دوره قرار نیست یک کلاس تخصصی و پیچیده مستندسازی باشد؛ بلکه نقطه شروعی است برای کسانی که حرفی برای گفتن دارند، اما هنوز نمی‌دانند چگونه آن را به تصویر تبدیل کنند.

در این مسیر، فقط به تکنیک‌های فنی نمی‌پردازیم؛ بلکه تلاش می‌کنیم به پرسش‌هایی اساسی پاسخ دهیم:
چه چیزی می‌تواند سوژه یک فیلم باشد؟ چگونه می‌توانیم به جهان پیرامونمان دقیق‌تر نگاه کنیم؟ چه چیزی یک روایت را از ثبت ساده تصاویر متمایز می‌کند؟ و چطور می‌توان با یک گوشی تلفن همراه، ایده‌ای شخصی را به اثری کوتاه و منسجم تبدیل کرد؟

سرفصل‌های دوره

این دوره در ۷ جلسه و با تمرکز بر چهار مرحله اصلی برگزار می‌شود: کشف سوژه و پرورش نگاه شخصی، طراحی روایت و کارگردانی با گوشی، بیان تصویری و تدوین اثر و در نهایت بازبینی، اصلاح و آماده‌سازی فیلم برای انتشار.

جلسه اول | اصلاً چه چیزی می‌تواند سوژه باشد؟
هر فیلمی از جایی آغاز می‌شود؛ اما چگونه می‌توانیم سوژه‌ای پیدا کنیم که ارزش دنبال کردن داشته باشد؟
در نخستین جلسه، با نگاه کلی دوره آشنا می‌شویم و منابع مختلف برای پیدا کردن سوژه را بررسی می‌کنیم؛ از تجربه‌های شخصی و آدم‌های اطرافمان گرفته تا اتفاق‌های مهم، خاطرات و مسائل روزمره.

جلسه دوم | چگونه نگاه کنیم؟
چه تفاوتی میان دیدن یک اتفاق و پیدا کردن روایتی در دل آن وجود دارد؟
در این جلسه، بر مفهوم نگاه و معنا تمرکز می‌کنیم و می‌آموزیم چگونه از یک موضوع ساده به پرسشی مشخص یا زاویه دیدی شخصی برسیم. همچنین با بررسی نمونه‌های مختلف، نقش نگاه فیلم‌ساز را در شکل‌گیری روایت تحلیل می‌کنیم.

جلسه سوم | سوژه را به روایت تبدیل کنیم
داشتن یک سوژه، هنوز به معنای داشتن یک فیلم نیست.
در این جلسه، سوژه نهایی خود را انتخاب می‌کنیم و با تعیین زاویه دید، شخصیت یا موقعیت اصلی و طراحی مسیر روایت، ایده اولیه را به ساختاری قابل اجرا تبدیل می‌کنیم.

جلسه چهارم | با گوشی کارگردانی کنیم
چگونه می‌توان با ساده‌ترین امکانات، تصاویری ساخت که به روایت ما کمک کنند؟
در این جلسه، با اصول کاربردی فیلم‌برداری با گوشی آشنا می‌شویم؛ از انتخاب قاب و موقعیت دوربین گرفته تا نور، حرکت، ضبط صدا و انتخاب لوکیشن.
تمرکز بر این است که امکانات محدود، مانعی برای بیان تصویری نباشند و یاد بگیریم چگونه از ابزارهای در دسترس، آگاهانه و خلاقانه استفاده کنیم.

جلسه پنجم | روایت کردن با تصویر
آیا برای روایت کردن همیشه به گفتار و توضیح نیاز داریم؟
در این جلسه، بررسی می‌کنیم که چگونه تصویر، صدا، گفتار متن، مصاحبه و حتی سکوت می‌توانند در شکل‌گیری یک روایت نقش داشته باشند.
همچنین فیلم‌ها و تمرین‌های تولیدشده توسط هنرجویان را بررسی می‌کنیم تا بتوانیم شیوه‌های مختلف روایت‌گری تصویری را در عمل بشناسیم.

جلسه ششم | از فیلم‌های گرفته‌شده تا فیلم نهایی
فیلم‌برداری پایان کار نیست؛ گاهی روایت اصلی در مرحله تدوین شکل می‌گیرد.
در این جلسه، با اصول ساده و کاربردی تدوین، انتخاب و حذف تصاویر، تنظیم ریتم، استفاده از صدا و موسیقی و ایجاد انسجام روایی آشنا می‌شویم.
هر شرکت‌کننده نسخه اولیه فیلم خود را آماده می‌کند و با دریافت بازخورد، مسیر اصلاح و تکمیل آن را ادامه می‌دهد.

جلسه هفتم | کامل کردن و آماده‌سازی اثر
در جلسه پایانی، نسخه‌های نهایی فیلم‌ها را با یکدیگر می‌بینیم و درباره ساختار، روایت و شیوه بیان هر اثر گفت‌وگو می‌کنیم.
سپس با بررسی ویژگی‌های روایت کوتاه در بسترهای دیجیتال، از جمله اینستاگرام و یوتیوب، به سراغ اصلاحات نهایی و آماده‌سازی فیلم‌ها برای انتشار می‌رویم.

درباره مدرس دوره

صادق دهقانی، کارگردان مستند، تهیه‌کننده و پژوهشگر سینما، عضو پیوسته انجمن صنفی کارگردانان سینمای مستند و دارنده نشان ملی جوان برتر کشور در رشته فیلم است.
او با ساخت بیش از ۲۰ فیلم مستند، از جمله آثار «تالان»، «دشت ممنوعه» و «امیدبان»، تجربه‌ای گسترده در زمینه فیلم‌سازی مستند دارد. فیلم «تالان» موفق به دریافت تندیس بهترین فیلم از دهمین جشن مستقل سینمای مستند ایران شده و نامزد دریافت جایزه بهترین کارگردانی در جشن خانه سینما و جشن حافظ بوده است.

دهقانی همچنین سابقه طولانی در تدریس کارگاه‌های کارگردانی و مستندسازی دارد. در این دوره، او با تکیه بر تجربه حرفه‌ای و آموزشی خود، هنرجویان را در مسیر کشف سوژه، پرورش نگاه شخصی، طراحی روایت و ساخت یک فیلم کوتاه همراهی می‌کند.

این دوره به چه کسانی توصیه می‌شود؟

این دوره برای علاقه‌مندان به سینما، مستندسازی، روایت‌گری و تولید محتوای تصویری مناسب است؛ به‌ویژه کسانی که ایده یا دغدغه‌ای در ذهن دارند اما نمی‌دانند چگونه آن را به یک فیلم تبدیل کنند.

همچنین برای افرادی که در شبکه‌های اجتماعی فعالیت می‌کنند، به روایت تجربه‌های شخصی یا مسائل پیرامون خود علاقه‌مندند یا می‌خواهند بدون نیاز به تجهیزات حرفه‌ای، نخستین تجربه فیلم‌سازی خود را رقم بزنند، فرصتی برای یادگیری عملی فراهم می‌کند.

دستاورد دوره

تأکید اصلی این دوره بر یادگیری از طریق ساختن است.
هر شرکت‌کننده در طول هفت جلسه، روی یک پروژه شخصی کار می‌کند؛ از پیدا کردن سوژه و شکل دادن به ایده اولیه تا طراحی روایت، فیلم‌برداری، تدوین و آماده‌سازی نسخه نهایی.
در پایان دوره، هر هنرجو یک فیلم کوتاه شخصی ساخته است؛ اثری که با گوشی تلفن همراه تولید شده و برای انتشار در بسترهایی مانند اینستاگرام و یوتیوب آماده‌سازی شده است.
علاوه بر تولید این اثر، شرکت‌کنندگان با اصول اولیه روایت‌گری تصویری، کارگردانی با گوشی، انتخاب قاب، نورپردازی و ضبط صدا، تدوین و شیوه ارائه یک فیلم کوتاه آشنا می‌شوند.
اما مهم‌ترین دستاورد این کارگاه، تنها ساخت یک فیلم نیست؛ بلکه پرورش نگاهی است که بتواند در دل اتفاق‌های روزمره، سوژه‌ای برای روایت پیدا کند و آن را به زبان تصویر بیان کند.
شاید برای ساختن اولین فیلم، بیش از هر چیز لازم باشد به جهان اطرافمان جور دیگری نگاه کنیم.
ممکن است سوژه فیلم بعدی شما، همین حالا جایی در زندگی روزمره‌تان پنهان شده باشد.

«روایت‌های سینمایی از زندگی روزمره!»
کارگاه ساخت فیلم کوتاه با موبایل
همراه با صادق دهقانی

در ۷ جلسه
چهارشنبه‌ها
یک هفته در میان
ساعت ۱۸ تا ۲۰
حضوری

هزینه شرکت در دوره:
۳ میلیون و ۶۰۰ هزار تومان

قوانین ثبت‌نام قسطی:

شما می‌توانید با پرداخت ۱ میلیون تومان، ثبت‌نام اولیه خود را در دوره‌های ضدکالج قطعی کنید. پس از شرکت در دو جلسه نخست، در صورت تمایل به ادامه دوره تصمیم می‌گیرید. به این ترتیب، حدود یک ماه برای تصمیم‌گیری نهایی فرصت خواهید داشت و پرداخت شهریه نیز عملاً به‌صورت مرحله‌ای انجام می‌شود.

در صورتی که پس از دو جلسه نخست به هر دلیلی تمایلی به ادامه دوره نداشته باشید، می‌توانید تا پیش از شروع جلسه سوم انصراف دهید. در این صورت، مبلغ ۱ میلیون تومان پرداخت‌شده به‌عنوان هزینه شرکت در دو جلسه نخست محاسبه می‌شود و انصراف شما قطعی خواهد شد.

قوانین انصراف:

شرکت‌کنندگان می‌توانند پس از جلسه دوم، در صورت عدم تمایل به ادامه دوره، انصراف دهند. در این صورت، مبلغ یک میلیون تومان بابت هزینه شرکت در دو جلسه نخست کسر شده و باقی‌مانده مبلغ پرداختی به آن‌ها عودت داده می‌شود. انصراف باید پیش از شروع جلسه سوم اعلام شود.

عضویت در گروه دوره و اطلاع‌رسانی‌ها:
پس از ثبت‌نام، برای تسهیل حضور شما در دوره، به گروه تلگرامی دوره اضافه خواهید شد؛ و اطلاعات مربوط به آدرس و سایر اطلاع‌رسانی‌های دوره از طریق این گروه در اختیار شما قرار می‌گیرد.
با توجه به تعداد بالای شرکت‌کنندگان، ممکن است اضافه‌شدن شما به گروه با تأخیر انجام شود. بنابراین، اگر ۱ تا ۲ ساعت پیش از شروع دوره هنوز به گروه اضافه نشدید، لطفا با شماره ۹۰۴۵۰۵۱۳۷۷ تماس بگیرید.
توجه داشته باشید که پیگیری عضویت در گروه بر عهده شرکت‌کننده است. همچنین لینک ورود به گروه پس از ثبت‌نام، از طریق سایت نیز در دسترس شما خواهد بود.