از انسان‌شناسی چه می‌دانیم؟

انسان‌شناسی به زبان ساده دانشی است برای فهم انسان. دانشی که می‌پرسد انسان چگونه «انسان» شد؟ فرهنگ چگونه شکل گرفت؟ چرا انسان‌ها جهان را به شیوه‌های متفاوت تجربه می‌کنند؟ چگونه زبان، دین، آیین، خانواده، بدن، قدرت و سبک زندگی، انسان را می‌سازند و در عین حال، به دست انسان ساخته می‌شوند؟

بسیاری از مسائل جهان امروز، از بحران هویت و شکاف‌های نسلی گرفته تا مصرف، رسانه، مهاجرت، جهانی‌شدن، فناوری، سبک‌های زندگی و حتی تجربه‌های روزمره ما، بدون شناخت انسان و فرهنگ قابل فهم نیست. اما انسان‌شناسی چگونه به این پرسش‌ها پاسخ می‌دهد؟ آیا فقط درباره «دیگران» سخن می‌گوید یا راهی است برای فهم خودمان؟

ویدیوبوک «مهم‌ترین مفاهیم انسان‌شناسی»

ویدیوبوک «مهم‌ترین مسائل انسان‌شناسی» با تدریس دکتر نعمت‌الله فاضلی، تلاشی است برای آشنایی با مهم‌ترین مفاهیم، نظریه‌ها و پرسش‌های انسان‌شناسی؛ دانشی که از مطالعه فرهنگ‌های گوناگون آغاز می‌کند اما در نهایت، ما را به فهم عمیق‌تری از انسان، جامعه و زندگی روزمره می‌رساند.

این مجموعه، با معرفی چیستی انسان‌شناسی و تاریخ شکل‌گیری آن آغاز می‌شود؛ از زمانی که اندیشمندان کوشیدند تفاوت‌های فرهنگی را توضیح دهند و منشأ فرهنگ و تمدن را بفهمند. سپس مهم‌ترین سنت‌های نظری این رشته، از تطورگرایی، اشاعه‌گرایی و کارکردگرایی تا ساختارگرایی، ماتریالیسم فرهنگی، نظریه‌های مارکسیستی و رویکردهای تفسیری بررسی می‌شوند.

در ادامه، مسیر انسان‌شناسی معاصر، دنبال می‌شود؛ از نقد نظریه‌های کلاسیک و شکل‌گیری رویکردهای جدید گرفته تا «انسان‌شناسی در خانه»، مطالعه تجربه زیسته، معنا، زندگی روزمره و در نهایت، وضعیت انسان‌شناسی در ایران و چشم‌انداز آینده این رشته.

سرفصل‌های این ویدیوبوک:

• مقدمه

• انسان‌شناسی چیست؟ اندیشیدن به پرسش

• انسان‌شناسان چه می‌کنند؟ آموختن از طریق درگیری عاطفی

• فهم ریشه‌های فرهنگ؛ تولد انسان‌شناسی (پوزیتیویسم و تطورگرایی)

• زمینه‌های پیدایش انسان‌شناسی

• نقد تطورگرایی

• اشاعه‌گرایی و تفسیرگرایی

• ساختارگرایی، ماتریالیسم فرهنگی و نظریه‌های مارکسیستی

• کارکردگرایی

• شکل‌گیری نظریه‌های جدید در انسان‌شناسی

• انسان‌شناسی در خانه؛ رجعت به درون

• انسان‌شناسی در جستجوی تجربه زندگی و معنا

• انسان‌شناس شدن؛ راهنمایی برای شروع مسیر

• انسان‌شناسی در ایران

• جمع‌بندی و ترسیم نقشه راه

در این ویدیوبوک به چه پرسش‌هایی پاسخ داده می‌شود؟

• انسان‌شناسی دقیقا چیست و چه تفاوتی با جامعه‌شناسی دارد؟

• انسان‌شناسان چگونه فرهنگ را مطالعه می‌کنند؟

• چرا مشاهده مشارکتی و تجربه زیسته، هسته اصلی پژوهش انسان‌شناختی است؟

• نظریه‌های کلاسیک انسان‌شناسی چگونه شکل گرفتند و چرا مورد نقد قرار گرفتند؟

• ساختارگرایی، کارکردگرایی و رویکردهای تفسیری چه تفاوتی با یکدیگر دارند؟

• انسان‌شناسی چگونه از مطالعه «دیگران» به مطالعه «خودمان» رسید؟

• انسان‌شناسی چه کمکی به فهم زندگی روزمره، هویت، معنا و فرهنگ معاصر می‌کند؟

• وضعیت انسان‌شناسی در ایران چگونه است و چه چشم‌اندازی پیش روی آن قرار دارد؟

دکتر نعمت‌الله فاضلی کیست؟

نعمت‌الله فاضلی، دکتری انسان‌شناسی اجتماعی، استاد و پژوهشگر برجسته انسان‌شناسی، و یکی از شناخته‌شده‌ترین اندیشمندان ایرانی است که آثار متعددی را در حوزه انسان‌شناسی و مطالعات فرهنگی تألیف و ترجمه کرده است. 

او در آثار و پژوهش‌های خود، همواره کوشیده است انسان‌شناسی را به ابزاری برای فهم جامعه ایرانی و مسائل انسان معاصر تبدیل کند. در این مجموعه نیز، انسان‌شناسی، به‌مثابه شیوه‌ای برای دیدن، فهمیدن و زندگی کردن معرفی می‌شود.

چرا فهم انسان‌شناسی، برای همه ما ضرورت دارد؟

در جهانی که فرهنگ‌ها با سرعتی بی‌سابقه در حال تغییرند، سبک‌های زندگی دگرگون می‌شوند، مرزهای جغرافیایی و فرهنگی پیوسته بازتعریف می‌شوند و انسان بیش از هر زمان دیگری با مسئله هویت، تفاوت و معنا روبه‌روست، انسان‌شناسی به ما می‌آموزد چگونه جهان را ببینیم.

این دانش، بیش از آنکه مجموعه‌ای از نظریه‌ها باشد، تمرینی برای مشاهده، همدلی، پرسشگری و فهم پیچیدگی‌های انسان است؛ مهارتی که در دنیای امروز، ضرورتی انکارناپذیر به شمار می‌آید.

این ویدیوبوک مناسب چه کسانی است؟

• علاقه‌مندان به انسان‌شناسی، جامعه‌شناسی و مطالعات فرهنگی

• پژوهشگران، معلمان و فعالان حوزه فرهنگ

• کسانی که می‌خواهند جامعه، فرهنگ و زندگی روزمره را عمیق‌تر بفهمند.

چگونه ممکن است برای شناخت یک جامعه، بیش از هر چیز لازم باشد شیوه غذا خوردن، آیین‌های روزمره، روایت‌های زندگی، لباس پوشیدن، سکوت کردن یا حتی خندیدن مردم آن را بفهمیم؟ آیا شناخت انسان، از شناخت فرهنگ آغاز می‌شود؟ در سایت [جیوگی] این ویدیوبوک را تهیه کنید و ببینید.

پس از پایان این ویدیوبوک، پیشنهاد می‌کنیم این درسگفتارها را نیز ببینید:

• ویدیوبوک «نظریه‌های جامعه‌شناسی» با تدریس تقی آزاد ارمکی

• ویدیوبوک «مهم‌ترین مفاهیم جامعه‌شناسی» با تدریس دکتر سید جواد میری

• ویدیوبوک «فلسفه اگزیستانسیالیسم» با تدریس علی نجات‌غلامی