[گشت] مردم‌شناسی آیین‌های محرم در کاشان

در جست‌وجوی ریشه‌های اسطوره‌ای آیین‌های سوگواری ایران

سنت‌ها پدیده‌هایی ایستا نیستند؛ آنچه آنها را «سنت» می‌کند، به امکان تاثیرپذیری آنها بستگی دارد. مراسم محرم نیز از این قاعده مستثنی نیست. چه بسا بتوان در این آیین شیعی، ریشه‌های آیین‌های پارسی و ایرانی را نیز جستجو کرد. 

در جیوگی‌ [گشت] چهلم، و برای آشنایی با نوع تاثیرپذیری محرم، از آیین‌های ایرانی، رهسپار کاشان خواهیم شد؛ سرزمینی که هنوز برخی از اصیل‌ترین و کهن‌ترین آیین‌های سوگواری ایران در آن زنده‌اند.

در این سفر، چه در جایگاه یک فرد باورمند، چه در جایگاه یک مشاهده‌کننده بی‌طرف، به این مراسم خواهیم رفت و آن‌ها را از نزدیک لمس خواهیم کرد. 

اما هدف ما فقط تماشا نیست؛ پیش از حضور در هر آیین، با کمک کارگاه‌های تخصصی اسطوره‌شناسی، به سراغ معناها، نمادها و روایت‌هایی خواهیم رفت که طی قرن‌ها در حافظه فرهنگی ایرانیان باقی مانده‌اند. سپس این دانسته‌ها را در دل آیین‌های زنده محرم تجربه خواهیم کرد.

در این [گشت] در عین گزار به تکایا و حسینیه‌های سنتی، چهار کارگاه تخصصی نیز درباره ریشه‌های اسطوره‌ای و تاریخی آیین‌های سوگواری ایران و پیوند آن‌ها با فرهنگ عاشورا خواهیم داشت:

• سوگ سیاوش و تداوم سنت‌های سوگواری و پیکرگردانی در ایران (آیین نخل‌گردانی و تعزیه)

• پهلوانی، جوانمردی و آیین‌های رزمی در فرهنگ عاشورایی (آیین توغ‌گردانی)

• آیین‌های باران‌خواهی و مناسک سنگ‌زنی و رقص باران (آیین سنج‌زنی شب تاسوعا)

• زن، آیین، نور؛ ریشه‌های کهن حضور زنانه در سوگ و نذر ایرانی (آیین چهل‌منبر و بقعه‌های چهل‌دختران)

مدرس این کارگاه‌ها و البته راهنمای [گشت]، دکتر علی مولودی آرانی، از باستان‌شناسان کاشان، خواهد بود. 

در این [گشت] شما نه‌تنها در شاخص‌ترین آیین‌های محرم منطقه کاشان، آران و بیدگل و نوش‌آباد حضور خواهید داشت، بلکه با روایت‌گری تاریخی و تحلیل نمادهای آیینی تأملات خود در علوم انسانی را نیز بسط خواهید داد.

برنامه سفر:

 هشتم محرم / سه‌شنبه ۳ تیرماه

• عصر: حضور در آیین نمادین کارناوال و تعزیه اشقیا و اولیا در نوش‌آباد

• شب: تجربه سَنج‌زنی آران و بیدگل؛ آیینی پرشور که با طنین هماهنگ سَنج‌ها در کوچه‌های تاریخی شهر جان می‌گیرد.

ـــــــــــــــــــــــ

 تاسوعا / چهارشنبه ۳ تیرماه

• صبح: شرکت در آیین شمع‌زنی چهل‌منبر و بقعه چهل‌دختران؛ از رازآلودترین و کهن‌ترین آیین‌های زنانه منطقه

• پیش از ظهر: حضور در آیین سنتی توغ‌گردانی در گودال‌باغچه عمارت آقاحسینی

• ظهر: تماشای دسته‌های سوگواری در فضای باشکوه تیمچه امین‌الدوله

• شب: حضور اختصاصی در آیین نخل‌گردانی سرفره؛ یکی از برجسته‌ترین جلوه‌های سوگواری سنتی منطقه

چرا این سفر، متفاوت است؟

شما در این سفر، تنها شاهد آیین‌ها نیستید؛ بلکه می‌آموزید چگونه آن‌ها را بخوانید.

این سفر فرصتی است برای کشف پیوند میان اسطوره و مذهب، میان حافظه تاریخی ایران و آیین‌های عاشورایی؛ تجربه‌ای که به شما کمک می‌کند پشت هر نماد، هر نخل، هر علم و هر روایت، لایه‌های عمیق‌تری از فرهنگ ایرانی را ببینید.

شروع [گشت]: سه‌شنبه ۲ تیر، ساعت ۵ بعد از ظهر 

پایان [گشت]: پنجشنبه ۴ تیر، بعد از صرف صبحانه 

خدمات این [گشت]:

۶ ساعت کارگاه، بازدید از تکیه‌ها و آیین محرم در کاشان، یک وعده عصرانه، دو وعده صبحانه، ۲ شب اقامت در یک خانه سنتی در قمصر کاشان و بیمه سفر

هزینه حضور در این [گشت]:

۵میلیون و ۱۰۰هزار تومان می‌باشد.

ثبت‌نام دو مرحله‌ای نیز برای این [گشت] فعال است: هر مرحله ۲میلیون و ۵۵۰هزارتومان


قوانین انصراف

انصراف از گشت مطابق با جدول زیر محاسبه می‌شود:

•  ۴ روز مانده به سفر: ۲۰٪ کسر از مبلغ پرداختی
•  ۳ روز مانده به سفر: ۴۰٪ کسر
•  ۲ روز مانده به سفر: ۶۰٪ کسر
•  ۱ روز مانده به سفر: ۸۰٪ کسر
•  پس از آغاز گشت یا در صورت ترک زودهنگام: هزینه بازگردانده نخواهد شد.

تکمیل فرآیند ثبت‌نام به‌منزله پذیرش این قوانین است.

لطفاً پیش از پرداخت، این شرایط را با دقت مطالعه کنید.